Gehoord worden is de basis van mentaal welzijn
Iedereen verdient het om gehoord en begrepen te worden. Toch is vertellen wat je voelt, wat je dwarszit of wat je nodig hebt niet voor iedereen vanzelfsprekend. Voor kinderen, mensen met een verstandelijke beperking en mensen met dementie kan communicatie extra moeilijk zijn. Wanneer woorden tekortschieten of gevoelens lastig te uiten zijn, bestaat het risico dat belangrijke signalen onopgemerkt blijven.
Juist daarom is aandacht voor communicatie zo belangrijk voor mentaal welzijn.
Ruimte om jezelf te uiten
De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) benadrukt in haar World Mental Health Report (2022) dat mentale gezondheid vraagt om ondersteunende omgevingen, aandacht voor persoonlijke behoeften en toegankelijke zorg. Mentale gezondheid is niet alleen de afwezigheid van psychische problemen, maar ook de mogelijkheid om je te ontwikkelen, met uitdagingen om te gaan en deel uit te maken van je omgeving.1
Vertelknuffel SAMbuddy draagt vanuit die gedachte bij aan een omgeving waarin mensen zich op hun eigen manier kunnen uiten. De knuffel biedt een vertrouwde, laagdrempelige manier om te luisteren, te vertellen en te reageren. Een ouder, leerkracht of begeleider spreekt een vraag, verhaal of boodschap in. Het kind of de cliënt kan deze op een zelfgekozen moment beluisteren en een reactie opnemen. Daarna kun je er samen over verder praten.
Zo ontstaat ruimte om iets te delen zonder dat er op dat moment direct een gesprek hoeft plaats te vinden.
Gehoord worden, ook als woorden moeilijk zijn
Wetenschappelijk onderzoek naar ondersteunde communicatie laat zien dat communicatiemiddelen mensen met een beperking kunnen helpen om hun behoeften kenbaar te maken. Een meta-analyse van Walker en Snell (2013), waarin 54 studies met 111 deelnemers werden onderzocht, vond dat interventies met ondersteunde communicatie uitdagend gedrag kunnen verminderen.2
Dat is belangrijk, omdat gedrag soms een signaal kan zijn van een behoefte die iemand moeilijk onder woorden kan brengen. Door iemand meer mogelijkheden te geven om te communiceren, kan het makkelijker worden om te begrijpen wat er speelt.
SAMbuddy biedt hiervoor een aanvullende mogelijkheid. Een kind kan bijvoorbeeld vertellen over iets wat op school is gebeurd, terwijl een cliënt op een rustig moment reageert op een vraag van een begeleider. De opname kan helpen om ervaringen en gevoelens bespreekbaar te maken. Niet als vervanging van menselijke aandacht, maar als een extra brug naar een gesprek.
Vertrouwen en rust door een vertrouwde knuffel
Een knuffel is tastbaar, vertrouwd en dichtbij. Dat kan de drempel verlagen om iets te delen. SAMbuddy combineert die vertrouwdheid met een persoonlijke stem en de vrijheid om zelf een geschikt moment te kiezen.
Ook onderzoek naar therapeutische poppen bij mensen met dementie biedt relevante aanknopingspunten. Een systematische review en meta-analyse van Peng en collega's (2024) rapporteerde positieve effecten op gedrag en psychisch welbevinden, waaronder een vermindering van agitatie.3 Deze resultaten gaan over therapeutische poppen bij mensen met dementie en bewijzen niet automatisch dat SAMbuddy dezelfde effecten heeft. Ze laten wel zien waarom vertrouwde, tastbare hulpmiddelen waardevol kunnen zijn binnen persoonsgerichte zorg.
Voor mensen met dementie kan SAMbuddy bovendien worden gebruikt om vertrouwde boodschappen, verhalen of muziek te beluisteren en zo een moment van herkenning, afleiding of ontspanning te bieden.
Beter begrijpen, beter aansluiten
Wanneer iemand meer mogelijkheden krijgt om ervaringen en behoeften te delen, ontstaat er ook voor ouders, begeleiders en behandelaren een kans om beter te begrijpen wat er speelt. Een reactie die op een later moment wordt opgenomen, kan bijvoorbeeld helpen om een gesprek voor te bereiden of een hulpvraag verder te verkennen.
Dat kan bijdragen aan ondersteuning die beter aansluit bij de persoon. Het kan ook helpen om gesprekken gerichter te voeren. Of SAMbuddy daadwerkelijk tijd bespaart of leidt tot betere behandelresultaten, moet nog met praktijkonderzoek worden vastgesteld.
Op de blog van Vertelknuffel SAMbuddy vind je verschillende onderzoeken en praktijkgerichte verkenningen die aan deze ontwikkeling bijdragen, waaronder Vertellen & Verbinden van studenten van de HAN University of Applied Sciences, Knuffelmaatje voor moeilijke emoties en de resultaten van het onderzoek Gehoord Worden.4 Deze publicaties helpen om de behoeften van kinderen en de mogelijke rol van SAMbuddy verder te onderzoeken.
Een knuffel die helpt om verbinding te maken
Vertelknuffel SAMbuddy is geen vervanging voor een ouder, begeleider of behandelaar. De knuffel maakt het mogelijk om communicatie op een andere manier vorm te geven: op een eigen moment, in een vertrouwde omgeving en met ruimte voor een persoonlijke reactie.
Want mentaal welzijn begint ook bij de mogelijkheid om jezelf te uiten, je gehoord te voelen en verbinding te ervaren met anderen. SAMbuddy wil daaraan bijdragen: door communicatie toegankelijker te maken en ruimte te geven aan verhalen die anders misschien onverteld blijven.
Wie ervaren het probleem van niet gehoord worden?
Zorgprofessionals, docenten en ouders die zorgelijk gedrag zien bij hun client/leerling/kind en hier met adequate hulp op willen reageren. Het gaat dan om:
- Kinderen in speciaal onderwijs, met een verstandelijke beperking of met trauma;
- Kinderen met autisme, gepest worden of opgroeien in een moeilijke thuissituatie, zoals een scheiding, langdurige ziekte of overlijden van familie lid;
- Vluchtelingenkinderen, getraumatiseerd door hun vlucht.
- Mensen met dementie
Cijfers
Onderwijs- en zorgprofessionals ervaren dit dagelijks bij hun leerlingen/cliënten met psychische problemen. Ouders ervaren dit als hun kind niet past binnen het reguliere schoolsysteem of zich in een onveilige thuissituatie bevindt.
Onderzoek onder 250 professionals in zorg en onderwijs toont aan:
- 75% van hun cliënten heeft leerproblemen en krijgt niet de ondersteuning die ze nodig hebben. Vaak is onduidelijk wat er echt speelt;
- hiervan voelt 50% zich eenzaam of zit niet lekker in z’n vel.
In juni 2022 publiceerde de WHO een rapport over het wereldwijde mentale welzijn:
- 1 miljard mensen met een psychische stoornis, waarvan 140 miljoen adolescenten onder de 18 jaar.
- 1 op de 100 pleegt zelfmoord, waarvan 58% jonger dan 50 jaar.
- Mensen met psychische stoornissen sterven 10-20 jaar eerder.
- Kindermishandeling, pesten en slachtofferschap zijn de belangrijkste oorzaken van depressie.
- Depressie en angst zijn sinds COVID met 25% toegenomen.
Hoe groot is de doelgroep?
In Nederland:
- 350.000 kinderen worden gepest, leven in eenzaamheid of in een onveilige thuissituatie.
- 34.000 kinderen krijgen speciaal onderwijs.
- 62.000 kinderen met een verstandelijke beperking zijn in dagelijkse zorg.
Voor Vertelknuffel SAMbuddy:
- De haalbare markt is 3% (gebaseerd op verkoopcijfers van andere sociale robots in zorg en onderwijs).
- De beschikbare markt is 450.000 kinderen in Nederland.
- De adresseerbare markt is 140 miljoen adolescenten wereldwijd.
bronnen: cbs.nl | hetvergetenkind.nl | www.ocwincijfers.nl | zorgkaartnederland.nl | vzinfo.nl | unhcr.org | unicef.org | nji.nl
1. World Mental Health Report: Transforming Mental Health for All
2. Walker, V. L. & Snell, M. E. (2013). Effects of Augmentative and Alternative Communication on Challenging Behavior: A Meta-Analysis. Augmentative and Alternative Communication, 29(2), 117–131
3. Peng, Y. et al. (2024). Doll Therapy for Improving Behavior, Psychology and Cognition Among Older Nursing Home Residents with Dementia: A Systematic Review and Meta-Analysis. Geriatric Nursing, 55, 119–129
4. Onderzoek en praktijkervaringen van Vertelknuffel SAMbuddy. Bekijk onder meer Vertellen & Verbinden, Knuffelmaatje voor moeilijke emoties, Een betrouwbare robotvriend voor basisschoolkinderen en de resultaten van Gehoord Worden. Bekijk alle artikelen op de SAMbuddy-blog
Onze werkwijze
De vertrouwensband tussen het cliënt en de begeleider is essentieel tijdens het gebruik van de Vertelknuffel. Elke cliënt is uniek met eigen behoeftes en wensen in het gebruik. Doorlopende uitwisseling van kennis en ervaring vinden wij noodzakelijk.
Anderzijds willen wij toekomstige generaties niet opzadelen met overproductie en verspilling van grondstoffen. Het lijkt ons verschrikkelijk als blijkt dat Vertelknuffels in de kast blijven liggen, terwijl we weten dat er heel mensen baat bij hebben.
Daarom leveren we de Vertelknuffel in abonnementsvorm. Gebruik de Vertelknuffel zolang je wilt en stuur deze daarna weer terug. Wij zorgen dan voor een nieuw thuis. Je abonnement stopt dan vanzelf.
Laten we verbinden!
Voor het kind thuis of de cliënt in zorg- en onderwijsinstelling bieden we ‘full-service’ ondersteuning in de vorm van diverse abonnementen.
En... Wil je zelf een kind helpen? Dan kun je ook een Vertelknuffel doneren! Kijk daarvoor op deze pagina.(open new window)
SAMbuddy is geboren op 1 februari 2020, waarbij het idee is ontstaan tijdens de Epe Creaton.
Vertelknuffel-effect
Geeft inzicht in de hulpvraag
Verlaagt de spanning tussen cliënt en begeleider
Verhoogt het zelfvertrouwen van de cliënt
Reguleert verhoogde emotie en spanning
Boekt vroegtijdig resultaat tijdens behandeltrajecten
Lees de onderbouwing van het 'Vertelknuffel-effect'
gebruikerservaring
Vertellen kinderen hun dilemma’s aan een knuffel?
Kinderen met meervoudige verstandelijke beperking gebruikten de Vertelknuffel als tussenpersoon, omdat ze daardoor meer rust vonden hun om eigen woorden te kiezen op hun eigen moment;
Leerden een aantal kinderen, door eerst in te spreken, hoe ze een dilemma met een volwassene kunnen bespreken. Waarna ze zelf eerder hun verhaal rechtstreeks durfven te doen;
Kwam een ‘trauma’ er midden in de nacht uit, waarvan het kind zelf ook wel aanvoelde, dat ze hierover moest gaan praten;
Werkte de stem van moeder gerustellend zodra een meisje met down-syndroom ‘s nachts wakker werd en even naar een ingesproken verhaaltje van moeder kon luisteren. Ze maakte voor de knuffel zelfs een eigen bedje van een schoenendoos;
Kalmeerde een kind, door even tegen de Vertelknuffel 'uit te razen', nadat hij boos was, omdat er door de leerkracht niet was ingegaan op zijn verhaal in de klas;
Gaven kinderen de Vertelknuffel een eigen naam;
Vond een kind de Vertelknuffel lijken op een sterke man zonder hoofd. Voor een ander kind was het een anker;
Vond een kind het fijn om steeds opnieuw te horen dat de ouders van haar houden en dat ze alles mag vertellen;
Sprak een kind korte dingen in, gedurende een nacht dat ze niet kon slapen.
Citaten:
“Bedankt dat ik Vertelknuffel SAMbuddy mocht gebruiken. Deze hielp mij om met mijn ouders te praten. Ik durf het nu zelf te vertellen.”
“Vertelknuffel SAMbuddy helpt gesprekken met gesloten kinderen makkelijker en dieper te maken.”
“We zien Vertelknuffel SAMbuddy als een neutraal hulpmiddel om interpersoonlijke communicatie tussen kind en zorgverlener te bevorderen.”
“Het feit dat Vertelknuffel SAMbuddy er gewoon ligt, geeft onze leerlingen het gevoel dat ze op elk moment hun verhaal kunnen vertellen, op hun eigen manier.”
“Een passende manier voor jonge kinderen, ondersteuning voor ons als groepsleiders, en een gevoel van veiligheid voor het kind, waardoor het makkelijker durft te praten.”
“Ik sprak motiverende en liefdevolle zinnetjes in, waar mijn kind naar luisterde en zichtbaar kracht uithaalde.”
“Onze dochter met down-syndroom woont in een zorglocatie en wordt ’s nachts wel eens angstig wakker. Via Vertelknuffel SAMbuddy luistert ze dan even naar ons liedje en vertelt waarom ze is wakker geworden. Zodra wij weer op bezoek komen luisteren we samen naar haar verhaal.”
privacy en data-beveiliging
versie: 25-08-2025
1. Inleiding
Door onder andere de verwerking van bijzondere persoonsgegevens is informatiebeveiliging in de zorg en het onderwijs erg belangrijk. De wet verplicht zorgaanbieders en onderwijsorganisaties een gedegen informatie-beveiligingsbeleid ingericht te hebben en toe te passen. Het beschermen van privacygevoelige informatie van werknemers en cliënten/leerlingen is van het grootste belang.
De uitleg in dit document geeft antwoord op vragen over privacy- en gegevensbescherming gedurende de inzet van Vertelknuffel SAMbuddy. Hierdoor krijgt men een duidelijk beeld van de functionaliteit van Vertelknuffel SAMbuddy, waar data opgeslagen wordt en wie toegang heeft tot die data.
Vertelknuffel BV wil zich als leverancier en dienstverlener optimaal inspannen om privacy- en gegevensbescherming zo duidelijk mogelijk te verklaren en daarmee deze drempel tot inzet van Vertelknuffel SAMbuddy wegneemt.
2. Diensten
Vertelknuffel SAMbuddy verbetert mentaal welzijn door ondersteuning bij communicatie tussen cliënt en begeleider. Ontdek eerder wat er speelt, waardoor begeleiding effectiever wordt!
Het is een zachte knuffel die verhalen van cliënten kan opnemen en die de begeleider via de app terugluistert. Zonder internet- of netwerkverbinding. Zodra de cliënt zelf de opnameknop ingedrukt houdt, wordt het verhaal op de Vertelknuffel bewaard. De begeleider kan antwoorden, liedjes of verhalen inspreken, zodat de cliënt deze kan afspelen en/of beantwoorden.
3. Actualiteit
Het betrekken van Vertelknuffel BV als leverancier of dienstverlener is een belangrijke beslissing en zoals elke samenwerking moet dit gebaseerd zijn op vertrouwen. Daarom zorgt Vertelknuffel BV in dit document voor transparantie en duidelijkheid over haar beveiligings-, nalevings- en operationele beleid.
Vertelknuffel BV benadrukt dat dit product een Minimal Viable Product (MVP) is, en deze momenteel wordt geoptimaliseerd om deze tot een volwaardig en gecertificeerd hulpmiddel voor zorg- en onderwijs te komen.
Vertelknuffel BV zal 3-jaarlijks, of in het geval van een contractwijziging / vernieuwing, contact opnemen om deze lijst te laten herwaarderen en updaten naar de dan geldende beveiligingseisen en reeds genomen maatregelen.
4. Beveiliging
- Via een wifi-accesspoint en een (generiek) wachtwoord is er toegang tot de app en data op Vertelknuffel SAMbuddy, Wifi-naam en wachtwoord kunnen daar vervolgens worden gewijzigd. Bij verlies van een zelfgekozen wachtwoord moet Vertelknuffel SAMbuddy naar fabrieksinstellingen worden gereset. Alle opgeslagen data wordt dan definitief verwijderd.
- Data wordt alleen opgeslagen op de interne SSD-opslag (32GB) van Vertelknuffel SAMbuddy.
- Data wordt niet gedeeld met derden en is alleen beschikbaar op Vertelknuffel SAMbuddy. Er is geen connectie met internet of lokaal organisatie netwerk.
- Alleen met het wifi-wachtwoord is er toegang tot de data op Vertelknuffel SAMbuddy. Het betreft hier mp3/wav audio en een LOG-bestand. Deze zijn door de beheerder ook als zodanig te verwijderen en te downloaden, waarna de verantwoordelijkheid voor deze download bij de beheerder komt te liggen.
- In het LOG-bestand worden firmware-versie, datum en tijd van knopacties, activeren van Bluetooth, downloads en beheerders-toestemming (consent) geregistreerd. Dit Log-bestand is via de app te downloaden in de tab Instellingen.
- Op Vertelknuffel SAMbuddy worden geen persoonsgegevens gevraagd, bewaard of gedeeld. Bij openen van de app wordt eenmalig expliciete toestemming van de beheerder en impliciete toestemming van de cliënt gevraagd voor databeheer, waaronder terugluisteren en verwijderen van audio-bestanden.
- Voor administratieve doeleinden bewaren wij contactgegevens van de organisatie en contactperso(o)n(en) in onze beveiligde omgeving. Deze gegevens worden niet gedeeld met derden buiten de organisatie van Vertelknuffel BV.
- Opnemen is alleen mogelijk zolang de opnameknop ingedrukt blijft.
Overige
- De app die op Vertelknuffel SAMbuddy draait is een zogenaamd Captive Portal en hoeft niet te worden geïnstalleerd. De app kan wel worden geüpdate door het downloaden en installeren van een ota-bestand dat Vertelknuffel BV exclusief en met versie-nummer aanbiedt via www.vertelknuffel.nl/update. Dit ota-bestand update alleen de app en laat de data onaangetast. Het firmware-versienummer is te vinden in de app, onder de tab Update.
- Vertelknuffel SAMbuddy wordt verstrek op basis van abonnement. Garantie, vervanging of reparatie zijn inbegrepen, zolang het abonnement loopt.
- Na beëindiging van een abonnement of pilot dient de Vertelknuffel te worden geretourneerd om verspilling van grondstoffen te voorkomen. Na een pilot kan desgewenst een abonnement voor langere tijd worden afgenomen.
- Een verwerkersovereenkomst wordt op aanvraag afgesloten, evenals het uitvoeren van een DPIA.
- Toegang tot het portal op Vertelknuffel.nl, bijvoorbeeld over een pilot, is enkel informatief van aard en bevat geen persoonlijke gegevens. Vertelknuffel BV zal altijd eerst toestemming vragen als deze behoefte toch ontstaat.
- Vertelknuffel BV is niet verantwoordelijk voor schade door foutief gebruik van het product, uitgaande van de handleiding die op dat moment beschikbaar is. Op alle overeenkomsten met Vertelknuffel BV is Nederlands recht van toepassing. In gevallen waarin deze voorwaarden niet voorzien, behoudt Vertelknuffel BV zich het recht voor aanvullende afspraken te maken met de organisatie.
- In het geval van functionele problemen of data-verlies dient ze snel mogelijk contact te worden gezocht met Vertelknuffel BV via het e-mailadres info@vertelknuffel.nl of telefoonnummer: +31 614657653. Als leverancier zal Vertelknuffel BV zich samen met de organisatie inspannen om tot een adequate oplossing te komen.
Conclusie
Vertelknuffel SAMbuddy:
- geeft eerder inzicht in de hulpvraag;
- maakt behandeltijd efficiënter;
- helpt de communicatie verbeteren;
- verbindt niet met internet;
- deelt geen data via het internet of met derden;
- behoeft geen toegang tot het organisatienetwerk;
- is te beheren door inloggen op het offline Wifi-accesspoint op de Vertelknuffel;
- logt anoniem gebruiker-en download toestemming op de lokale opslag
- kan worden teruggezet naar fabrieksinstellingen, waarmee alle opnames, instellingen en logging definitief wordt gewist;
Door aanschaf van Vertelknuffel SAMbuddy worden de mensen van sociale werkplaats en naaiatelier UnIk in Breda ondersteund. Zij maken met veel liefde en aandacht de zachte, allergie-vrije Vertelknuffel van gerecycleerde materialen.
Vertelknuffel BV spant zich in om alle visuele uitingen en gebruik van Vertelknuffel SAMbuddy (digitaal) toegankelijk te maken.
